محمد تقوى قزوينى
59
سفرنامه عتبات ( هند و حج ) ( فارسى )
شروع سفر به عتبات بعد از حمد بر خداوند قادر يكتا و درود بر محمّد مصطفى وآل او ( ص ) شروع سفر از قزوين به سمت قريه سلطانآباد و سياهدهن ] امروز كه يوم چهارشنبه ، چهاردهم شعبان المعظم است ، مطابق بيست و دوم برج حمل سنه ايت ئيل تركى « 1 » كه مطابق با سنه يك هزار و سيصد و چهل هجرى قمرى نبوى ( ص ) از قزوين « 2 » با آقاى محمدحسن اخوى و متعلقه ايشان و يك نفر ملازم ، كربلايى محمد نام كه بدجوانى نيست ، شخص ملايم و مسلمانى است ، حركت كرديم
--> ( 1 ) . سال سگ . ( 2 ) . زكريا بن محمد قزوينى در آثارالبلاد آرد : قزوين شهر بزرگ و آبادى است در فضايى از زمين پهناور و بلند داراى خاكى نيكو و باغهاى بسيار با درختان فراوان و گياهان خوب كه مانند آن در ديگر شهرها نيست . اين شهر مركب از دو شهر است در ميان يكديگر ، شهر كوچك كه شهرستان ناميده مىشود ، داراى بارو و دروازههايى است كه شهر بزرگ آن را فروگرفته و آن نيز بارو و دروازههايى دارد . موستانها و باغستانها از هرطرف به شهر بزرگ احاطه دارد و مزارع نيز به باغستانها محيط است . آنجا را دو وادى است كه يكى را « دره ديزج » و ديگرى را « ازنزك » گويند . از بناهاى تاريخى آن مسجد شايگان و مسجد شهرستانك و مسجد دهك و مسجد باب المشبك چسبيده به بارو است و آنها جايگاههايى هستند كه ابدال به آنجاها مىروند و از جاهاى شگفتآميز آن ، مقصوره جامع است كه آن را امير زاهد خمارتاش ، غلام عمادالدوله صاحب قزوين بنياد كرده است . گنبد بى مانند آن در غايت ارتفاع و خربزهاى شكل است و ساختمان زيبا و بلند آن ، نه در شهرهاى اسلام مانند دارد و نه در شهرهاى كفار . گورستان باب المشبك قزوين مزار بسيارى از دانشمندان و شهداء و صلحاء و پارسايان است . شهر قزوين در دامنه سلسله جبال البرز سر راه شوسه تهران - رشت - آذربايجان - كردستان واقع و فاصله آن نسبت به شهرهاى مجاور به شرح زير است : قزوين به تهران 140 هزار گز ، به رشت 187 هزار گز ، به زنجان 174 هزار گز و به همدان 229 هزار گز .